Ο ενάρετος και γενναίος Ιάκωβος Πατάτσος

Πατριδογνωσία

Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ 1955- 1965

Η ΣΙΩΠΗ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ ΠΑΤΑΤΣΟΥ

Σημείωμα πρώτο:

Ο Ιάκωβος Πατάτσος υπήρξε ένας από τους πλέον σταθερούς στην πληροφοριακή σιωπή του, κρατούμενος της Βρεττανικής αποικιοκρατίας κατά τον εικοστό αιώνα.

Από τους πλέον ενάρετους Κυπρίους του 20ου αιώνα, παρουσιάζει από τη στιγμή της σύλληψης του στις 23 Απριλίου του 1956 μιαν αξιοθαύμαστη αυτοκυριαρχία και ένα βάθος πνευματικό που αυξάνεται παρά τις κακουχίες και τα βασανιστήρια μέχρι την άδικη πέρα για πέρα εκτέλεση του στις 9 Αυγούστου του 1956.

Η περίπτωση του Πατάτσου παρουσιάζει πολυμερές ενδιαφέρον και δεν έχει επαρκώς αναλυθεί.

Μια πτυχή του μαρτυρίου του και της καταδίκης του καταδεικνύει την επιχειρησιακή πρακτική εξαγοράς και προστασίας ψευδομαρτύρων από πλευράς των Υπηρεσιών πληροφοριών της αποικιοκρατίας σε συνεργασία και συντονισμό με άλλες υπηρεσίες και διοικητικούς φορείς και αξιωματούχους.

Η Εξαγορά της ψευδομάρτυρος Εμινέ Νεβζάτ, ήταν η πλέον προκλητική. Η νεαρή τότε Νεβζάτ έλαβε το μυθικό ποσό, για την εποχή, των πέντε χιλιάδων λιρών ενώ προστατεύτηκε με σειρά μεταγωγών της στην Τουρκία προ και μετά της δίκης και έλαβε ύψιστη αποικιοκρατική τιμή για τις υπηρεσίες της από αξιωματούχο που έφτασε από το Λονδίνο για το σκοπό αυτό!

Οι εκδόσεις Χρ. Ανδρέου ερευνώντας στα βρετανικά αρχεία επισταμένα δημοσίευσαν σειρά εγγράφων που τεκμηριώνουν τον χρηματισμό της ψευδομάρτυρος, τις τιμές που της απεδόθησαν και τον επιχειρησιακό της χειρισμό με συμμετοχή και της Βρετανικής Πρεσβείας στην Άγκυρα.

Ο ειδικός τόμος για τον Ιάκωβο Πατάτσο του πολύτομου έργου «Πεθαίνοντας για την Ελευθερία» μαζί με όσα διέσωσε ο Νικόλαος Βασιλειάδης στο βιβλίο του «Εθνομάρτυρες του Κυπριακού έπους 1955-59», στηριγμένα σε επιτόπια έρευνα στα χρόνια αμέσως μετά τον Αγώνα μορφοποιούν μια καλή βάση για να επιχειρήσει ο ερευνητής μια πρόσθετη εμβάθυνση στην εγκληματική καταδίκη του Πατάτσου και τις ενέργειες που σκηνοθέτησαν μιαν από τις πλέον ακραίες κακοδικίες στα δικαστικά χρονικά της Κύπρου.

Γιάννης Πεγειώτης
Εκπαιδευτικός – Ερευνητής